Gerst  Hordeum vulgare L.

gerst met kaf - gerstekorrels

parelgort          snelkook gort

 

Weetje:

Gerst wordt over de hele wereld verspreid verbouwd. 

 

Gerst kwam zelfs eerder voor in Europa dan tarwe. 

 

Van alle gerst die verbouwd wordt is:

 

- de meeste gerst bestemd voor veevoer

 

- wordt een deel gebruikt als grondstof voor bier (brouwgerst) en whisky 

 

- wordt slechts een klein deel  gebruikt voor menselijke consumptie.

 

In veel vegetarische maaltijden zijn gekookte granen (naast peulvruchten) - in plaats van aardappelen - een belangrijk onderdeel van de warme maaltijd.

 

Gerst hoort tot de zwaarder verteerbare graansoorten en moet daarom zeer goed gekauwd worden.

 


Parelgort: 

Parelgort neemt tijdens het koken 3-1/2 tot 4 in volume toe en wordt net zo gekookt als gerst (zie hiernaast). De kooktijd is circa 45 minuten.

 

De hoeveelheden:

1 volume deel gort en

3 volume delen water of bouillon (gebruik een kopje, mok o.i d.) 

of

weeg de gort (richtlijn voor gort als bijgerecht is):  

per persoon: 50 gram gort + 1-3/4 deciliter (= 175 gram) water 

 

4 personen: 200 gram gort + 7 deciliter (= 700 gram) water

 

Info:

Gerst is een graansoort. De korrels, het meel en alle andere afgeleide producten van gerst bevatten gluten. 

Gort - gepelde gerst (gerst zonder zemel) - is vaak bekender als voedingsmiddel dan gerst.

 

Informatie - die voor alle graansoorten geldt - en een uitleg van de gebruikte termen (blauw gekleurd in de tekst) - is te vinden bij: Graan - Algemene informatie (Klik hier)

 


Algemeen verkrijgbaar: (in de meeste supermarkten)

 

Parelgort - wordt vaak gewoon gort genoemd - is gestoomde en gepolijste gerst waarvan de zemelen verwijderd zijn - wordt altijd gekookt gegeten.

 


Snelkokende gort  - is voorgekookte en platgewalste parelgort (kan van hele of gebroken korrels gemaakt zijn) en heeft een korte kooktijd - (wordt gebruikt voor gortenpap).

 


Verkrijgbaar: (niet algemeen - zoek in - natuurvoedingswinkels, molens, speciaalzaken)

 

Gerst (hele korrels) - omdat bij gerst het kaf en de korrels sterk vergroeid zijn wordt gerst altijd gepeld voor consumptie. Alleen de buitenste onverteerbare laag kaf wordt verwijderd, een proces waarbij de meeste voedingstoffen behouden blijven. Gerst kan gekookt worden gegeten (net als rijst).

 


Parelgort - wordt vaak gewoon gort genoemd - zijn gestoomde en gepolijste gerstkorrels (zonder zemel) - kan gebruikt worden voor desserts, hartige (bij-) gerechten en in soep.

 


Gebroken gort (grutten) - wordt gemaakt van (parel) gort, kan grof middel of fijn zijn -  kooktijd, afhankelijk van de grofte (altijd korter dan gort) - is vooral geschikt voor soep e.d. Schotse gort - is grof gebroken gort (zonder zemel)

 


Gerstvlokken - zijn gestoomde, gepelde en platgewalste korrels - kunnen gekookt (bijvoorbeeld in pap) en ongekookt gegeten worden (net als muesli)

 


Gerstmeel en bloem - bevatten gluten, maar te weinig om het meel of de bloem te gebruiken voor gistdeeg zoals bijvoorbeeld gerezen brooddeeg (kan wel in combinatie met andere glutenrijke meel- en bloemsoorten).

 


Gerst: (hele korrels)  

Gerst neemt tijdens het koken circa 4 keer in volume toe. De kooktijd is circa 90 minuten (1-1/2 uur). 

De kooktijd kan gehalveerd worden door de gerst voor het koken 12 - 24 uur te weken.

 

Volg de instructies op de verpakking of:

 

Neem: 

1 volume deel gerst en

4 volume delen water of bouillon (gebruik een kopje, mok o.i d.) 

of

weeg de gerst (richtlijn voor gerst als bijgerecht is):  

per persoon: 50 gram gerst + 1/4 liter (= 250 gram) water 

4 personen: 200 gram gerst + 1 liter (= 1000 gram) water

of

Kook de gerst in ruim water en giet het overtollige kookwater af als de gerst gaar is. Door deze manier van koken gaan wel meer vitamines verloren.

 

Spoel de gerst in een zeef onder de kraan schoon (bij sommige verpakte gerst is dit niet nodig).

 

Breng de gerst met het water aan de kook en laat de gerst daarna zachtjes verder gaar koken met een deksel op de pan. Proef - tegen het einde van de kooktijd - of de gerst gaar is, kook zo nodig nog wat langer.

 

Giet - als de gerst gaar is - eventueel overgebleven water af en laat de gerst 5 - 10 minuten uitdampen zonder deksel.

 

Opmerking: De kooktijd en de benodigde hoeveelheid water kan verschillen - oud en erg droog graan heeft een langere kooktijd en meer water nodig dan graan dat net geoogst is. De opgegeven hoeveelheid water is een richtlijn en zal doorgaans aan de royale kant zijn.