Boekweit  Fagopyrum Esculentum Moench

boekweit

boekweitzaad

 

Plant:

Boekweit is een circa 75 centimeter hoge, eenjarige, kruidachtige plant; aan de (soms) rode stengels komen witte of lichtroze trossen geurig ruikende bloempjes. 

 

Bijen zijn gek op de nectar van de bloemen en er word dan ook honing van boekweit gemaakt. Boekweithoning is donker van kleur en veel sterker van smaak dan klaverhoning.

 


Weetje:

De eetbare zaadjes van boekweit lijken op kleine beukennootjes, de Latijnse naam voor de plant Fagopyrum is er van afgeleid:  (fagus = beuk en puros = tarwe, 'boekweit' = beuktarwe).

 


Herkomst:

Boekweit komt van oorsprong uit Centraal AziŽ. 

 

In China, Japan, Korea, en andere Aziatische landen wordt boekweitmeel gebruikt voor noedels, de bekendste zijn de soba noedels die een belangrijk deel van het Japanse voedsel uitmaken. 

 

Let op: Niet alle soba noedels zijn glutenvrij, soms wordt er voor een deel ander meel (of bloem) in verwerkt!

 

Vanaf de late middeleeuwen wordt boekweit verspreid over heel Europa (Oost en West) verbouwd. 

 

In Oost Europa (en Rusland) wordt boekweit (meel) nog steeds veel gebruikt.

 


Russische Kasha:

 

In Rusland is kasha een verzamelnaam voor gerechten die gemaakt zijn van allerlei soorten gekookte grutten. 

 

Als basis wordt melk, room vleesbouillon of visbouillon,  gebruikt.

 

De kasha bevat onder meer vaak ook nog vlees, vis, lever, paddestoelen en / of uien. 

 

Het was tot voor kort onmogelijk om kasha uit de Russische keuken weg te denken, er is zelfs een spreekwoord over, namelijk: "Het is onmogelijk om een Rus te voeden zonder kasha."

 


 

Info:

Boekweit is een 'pseudograan', de zaden, het meel en alle andere afgeleide producten van boekweit bevatten geen gluten.

 

Informatie die voor alle (pseudo)graansoorten geldt - en een uitleg van de gebruikte termen (blauw gekleurd in de tekst) - is te vinden bij: Graan - Algemene informatie: Klik hier

 


Algemeen verkrijgbaar: (in de meeste supermarkten)

 

Boekweitmeel - een soms enigszins blauw, ietwat ruw aanvoelend product - is een goede vervanger voor tarwemeel- en bloem in tal van gluten-vrije bereidingen. 

 

Let op: Omdat boekweitmeel geen gluten bevat is het alleen in combinatie met een andere glutenrijke meel- of bloemsoort te gebruiken voor gistdeeg (bijvoorbeeld brooddeeg).

 

Boekweitmeel werd - vroeger - ook wel gruttemeel genoemd - en samen met tarwebloem, veel gebruikt voor gistbeslag, beignets, oliebollen, poffertjes en pannenkoeken en het is nog steeds een onderdeel van kant en klare pannenkoekenmix en poffertjesmix.

 


Verkrijgbaar: (niet algemeen - zoek in - natuurvoedingswinkels)

 

Boekweit (zaad)  - kan lichtgekleurd (= alleen gedroogd) of bruin (= gedroogd en geroosterd) zijn, beide soorten kunnen gekookt worden in water, vruchtensap of bouillon (de harde, onverteerbare omhulsels van de boekweitzaadjes worden voor consumptie altijd verwijderd).

 

Boekweitzaad heeft een enigszins nootachtige smaak, die door roosteren versterkt wordt.

 


Boekweitgrutten (ook wel gebroken boekweit of boekweitgries genoemd) - worden na koken een zachte romige substantie (grutten zijn het meest geschikt voor pap of pudding). De kooktijd is circa 7 - 10 minuten.

 


Kasha - in Rusland, waar de naam kasha vandaan komt - is kasha een verzamelnaam voor een bepaald type gerechten (zie links hiernaast - onder aan het groene gedeelte van de pagina).

 


Buiten Rusland is kasha doorgaans in olie geroosterde boekweit - de kasha kan van hele boekweitzaden gemaakt zijn of - grof / middel / fijn - gebroken zijn en heeft een vrij sterke 'eigen' smaak. 

 

Hele kasha kan zo uit de zak - als een soort nootjes - gegeten worden. 

 

Meestal wordt de kasha gekookt (en net zo gegeten - of verder verwerkt - als rijst) 

 

VegetariŽrs opgelet - de olie die voor het roosteren van Kasha gebruikt wordt hoeft niet persť plantaardig te zijn.

 


Voorgekookte boekweitvlokken (biologisch) - een bindmiddel zonder gluten voor het binden van zoete of zoute bereidingen ( bijvoorbeeld sauzen, soep en pap) 

 

De vlokken zijn gemaakt van een beslag van boekweitmeel en water dat na koken in dunne laagjes gedroogd en vervolgens verbrokkeld is.

 


Bewaren (alle bovenstaande producten):

Op een droge, koele en liefst donkere plaats.

 


Boekweit (zaden)

Boekweit neemt tijdens het koken 2 tot 2-1/2 keer in volume toe. De kooktijd is circa 15  minuten.

 

Volg de instructies op de verpakking of:

Neem: 

1 volume deel boekweit en 

2 volume delen water (kopje, mok o.i d.) 

of

weeg de boekweit (richtlijn is): 

per persoon: 70 gram + 2 deciliter (= 200 gram) water 

4 personen: 300 gram + 9 deciliter (= 900 gram) water

 

Spoel de boekweit in een zeef onder de kraan schoon (bij sommige verpakte boekweit is dit niet nodig).

 

Breng de boekweit met het water aan de kook en laat de boekweit daarna zachtjes verder gaar koken met een deksel op de pan. 

 

Controleer na circa 5 minuten koken of er nog voldoende vocht in de pan zit, boekweit kan razend snel vocht opnemen. Voeg zo nodig extra toe (giet te veel later desnoods af als de boekweit gaar is en laat de boekweit even op een lage hittebron 'droog' koken).

 

Opmerking: Roer tijdens het koken niet in boekweit en probeer niet om boekweit in ruim water te koken - er ontstaat in beide gevallen een soort boekweitbrij.

 


Kasha 

Kasha kan net als gewone boekweit bereid worden. 

 

In de traditionele bereiding wordt de kasha eerst (grondig) met een geklutst ei gemengd en vervolgens - steeds roerend met een vork - circa 3 minuten geroosterd in een beetje olie. 

 

Als alle zaadjes 'los' zijn wordt hete vloeistof (water of bouillon) toegevoegd en daarna wordt de kasha met een deksel op de pan zachtjes - in nog circa 13 minuten - verder gaar gekookt. 

 

Deze manier van bereiden wordt toegepast omdat de zaadjes dan beter heel blijven (de verhouding kasha - en vloeistof is dezelfde als bij boekweit).