Amarant  Amaranthus spp.

Weetje:

Amarant was een hoofdbestanddeel van het voedsel van de Azteken* die geloofden dat het gewas bovennatuurlijke krachten bezat.

 

Ze gebruikten het zaad in ceremonies waar mensen geofferd werden: Gepoft amarantzaad werd met bloed van het slachtoffer doordrenkt, daarna werd er een menselijke vorm van geboetseerd en het resultaat werd uiteindelijk opgegeten.

De Spaanse Conquistadores** waren de eersten die met deze ceremonie in aanraking kwamen. Ze waren zelf ook beslist geen lieverdjes, maar vonden dit gebruik toch walgelijk.  Ze verboden de ceremonie en het gebruik van amarant als voedsel (waarschijnlijk omdat ze bang waren zelf de volgende kandidaten te worden voor deze dubieuze Azteekse 'eredienst' ).

* De bewoners van circa 1200 tot 1520 van het midden van het huidige Mexico.

** Spaanse veroveraars die, nadat Columbus Amerika ontdekte, in Zuid Amerika op de proppen kwamen en (o.a.) de Azteken versloegen)

Hedendaagse en andere culturen maken op vreedzame manier gebruik van amarant. 

In Mexico wordt van het gepofte zaad snoepgoed gemaakt dat 'alegria' heet. 

India kent een vergelijkbaar product, daar heet het kleverige snoep 'laddos'.

In Peru worden de rode bloemen gebruikt als middel tegen kiespijn en koorts en ook (gedroogd en gemalen) als kleurstof voor voedsel (o.a. maïs).

In Ecuador wordt de rode kleurstof aan de locale rum toegevoegd en wordt er dan een bloedzuiverende werking aan toegeschreven.

In Mexico en Peru wordt van het zaad een soort bier gemaakt.

In Nepal is het gebruik van amarant minder kleurrijk. Van de zaadjes wordt gruwel gekookt (een soort pap) en het meel wordt gebruikt voor een plaatselijke broodsoort.


Alegria (Mexicaans 'geluk')

Bestrooi 'mini popcorn' dun met kaneel, voeg steeds kleine beetjes honing toe en roer tot het hele handeltje aan elkaar kleeft.

Stort de massa op een stuk bakpapier of een bord bedekt met plasticfolie. Maak er een stevig aangedrukte laag van ruim 1 centimeter dik van.

Laat het spul een poosje rusten, zodat het één geheel wordt en snijd de 'koek' daarna met een nat gemaakt mes in kleine stukjes.

Tip: 

Niet origineel, maar wel lekker, hetzelfde als hierboven - maar eerst 1 deel geroosterde sesamzaadjes door 2 tot 3 delen 'mini popcorn' mengen voordat de honig toegevoegd wordt.

 

Info:

Amarant is een 'pseudo-graan', de zaadjes, het meel en alle andere afgeleide producten van amarant bevatten geen gluten.

 

Informatie die voor alle pseudo-graansoorten geldt - en een uitleg van de gebruikte termen (blauw gekleurd in de tekst) - is te vinden bij: Graan - Algemene informatie: Klik hier

 


Herkomst & plant:

Amarant wordt voornamelijk verbouwd in Zuid Amerika (Mexico, Colombia, Peru, Ecuador), India en Nepal.

 

Amarant is een weelderig gewas dat goed tegen droogte kan en ook nog tegen extreem hoge en zeer lage temperaturen bestand is. Daarom wordt amarant vaak verbouwd op plekken die voor andere landbouwgewassen problematisch zijn.

 

Er zijn circa 60 cultuurvariëteiten van amarant. De plant is familie van varkensgras, een wilde plant die als onkruid ook in Nederland voorkomt.

 

De (licht) bruine zaadjes van amarant zijn klein, meestal niet veel groter dan het (bijna zwarte) blauwmaanzaad dat op brood gebruikt wordt.

 

Ook het blad van de plant is eetbaar - het smaakt ongeveer zoals spinazie en wordt veel in Mexico en Peru gegeten (in recepten kan amarant door spinazie of snijbietblad worden vervangen).

 

Amarantzaad en meel zijn erg voedzaam en rijk aan lysine, fosfor en ijzer. Amarantzaad (en meel) bevatten circa 4 keer zoveel calcium als de meeste andere granen en kunnen voor mensen die geen melkproducten gebruiken een welkome aanvulling van het menu zijn.

 

Helaas wordt amarant vaak geëxporteerd door arme landen, met het vervelende gevolg dat de lokale bevolking daarna moet leven van kwalitatief veel slechter voedsel (of soms zelfs afhankelijk is van voedselhulp).

 


Verkrijgbaar: (niet algemeen - zoek in - natuurvoedingswinkels - speciaalzaken)

 

Amarant (zaadjes) - kunnen net als rijst (als bijgerecht of in een hoofdgerecht) gegeten worden, maar echt droog koken lukt niet goed omdat de zaadjes zo klein zijn. 

 

Gekookte amarant is het best te omschrijven als 'een soort bruine gloep'. 

 

De zaadjes zijn iets zoet van smaak en goed te gebruiken voor de bereiding van pap of pudding.

 

Amarantzaadjes - kunnen ook gepoft worden - er ontstaat mini popcorn - reuk en smaak zijn hetzelfde als van gewone popcorn.

 


Amarant meel - heeft een licht zoete eigen smaak -  het gebruik ervan, al dan niet in combinatie met een ander meelproduct, maakt gebak vochtiger en zoeter. Let op: Omdat amarantmeel geen gluten bevat is het alleen in combinatie met een andere glutenrijke meel- of bloemsoort te gebruiken voor gistdeeg (bijvoorbeeld brooddeeg).

 


Bewaren (alle bovenstaande producten):

Op een droge, koele en liefst donkere plaats.

 


Amarant koken: (zaadjes)  

Amarant neemt tijdens het koken circa 2-1/2 keer in volume toe. De kooktijd van amarant is circa 20 - 30 minuten. 

 

Volg de instructies op de verpakking of:

Neem: 

1 volumedeel amarant 

2-1/4 volume deel water, bouillon of vruchtensap (gebruik een kopje, mok o.i d.) 

of

weeg de amarant (richtlijn is):  

per persoon: 75 gram amarant +  2 deciliter (= 200 gram) vloeistof

4 personen: 300 gram amarant  + 9 deciliter (= 800 gram) vloeistof 

 

Voorbereiden:

Spoel de amarant in een fijnmazige zeef of een zeef met een (schone) theedoek er in onder de kraan schoon en laat de amarant goed uit lekken (bij sommige verpakte amarant is dit niet nodig).

 

Bereiden:

Breng de amarant met de vloeistof aan de kook en laat de amarant daarna zachtjes verder gaar koken met een deksel op de pan. Proef - als er 20 minuten kooktijd om is - of de amarant gaar is, kook zo nodig nog wat langer.

 

Tip: Serveer de amarant met een klontje boter er op.

 


Mini popcorn (Amarant poffen):  

Amarantzaadjes kunnen bijna op de zelfde manier gepoft worden als pofmaïs. Zie daarvoor: Zelf popcorn maken: (Klik hier)

 

Er zijn twee kleine verschillen:

1 - Gebruik liever geen olie. De kleine zaadjes 'zwemmen' er al snel in en het resultaat is erg vet.

 

2 - Omdat de zaadjes zo klein zijn verbranden ze snel en moeten ze voortdurend in beweging gehouden worden, ..... er kan daarom geen deksel op de pan, kies een pan met hoge rand en reken er toch maar op dat er altijd een aantal van die kleine rakkers zal ontsnappen.

 

Tip: Dit 'voortdurend bewegen' gaat handig met een (huishoud) kwastje (een schone nieuwe verfkwast mag ook maar let er dan wel op dat die geen kunststof haren heeft !) Het 'poppen' gaat razendsnel en duurt ongeveer een halve minuut. Het vergt enige handigheid, pof kleine beetjes tegelijk.

 

Tip: Als de mini popcorn gecombineerd wordt met vochtige (nagerechten) doe dit dan altijd op het laatste moment anders schrompelt de mini popcorn in elkaar.