Quinoa  Chenopodium quinoa Willd. en C. spp.

Weetje:

De naam quinoa komt uit het Quechua (de taal van de Inca's) en betekent 'het moedergraan' of 'supergraan'.

 

Quinoa wordt uitgesproken als 'kien-wah'. 

 


In Peru wordt quinoa-zaad bijna net zo gepoft als popcorn: De ontstane mini popcorn heet daar Kokitos (en is erg populair bij de jeugd) Zie voor meer informatie: Mini popcorn (Amarant poffen) (Klik hier)

 


Zwarte quinoa is vrijwel zeker een kruising van witte quinoa met ganzenvoet (Chenopodium album L.), een veel voorkomend onkruid uit dezelfde plantenfamilie.

 


In Zuid en Centraal Amerika wordt het zaad van nog twee aan quinoa verwante plantensoorten gebruikt als voedsel: Canihua (Chenopodium pallidacuale) en  Huazontle (Chenopodium nuttaliae).

 

 

Info:

Quinoa is een 'pseudo-graan', de zaadjes, het meel en alle andere afgeleide producten van quinoa bevatten geen gluten.

 

Informatie die voor alle pseudo-graansoorten geldt - en een uitleg van de gebruikte termen (blauw gekleurd in de tekst) - is te vinden bij: Graan - Algemene informatie: Klik hier

 


Plant:

Quinoa kan in hoogte variŽren van 60 centimeter tot 2 meter hoog.

 

De zaden zitten in grote pluimen die soms de meest fantastische kleuren kunnen hebben. De zaden kunnen wit, geel, grijs, bruin, roze, zwart en rood zijn.

 

Quinoa-zaad is bedekt met een giftige, bittere stof: Saponin (die het gewas een natuurlijke bescherming geeft tegen aantasting door insecten en bijzonder geschikt maakt voor biologische teelt). Quinoa zaad moet daarom voor gebruik altijd grondig gespoeld worden (tenzij op de verpakking vermeld wordt dat het niet nodig is)

 


Herkomst:

Voornamelijk Peru, Colombia, Bolivia, Ecuador, Chili en ArgentiniŽ en Canada

 

De 'oersoort' van quinoa is al 3000 jaar als voedsel bekend en kan alleen in het specifieke microklimaat van het Andesgebergte geteeld worden. 

 

Doordat quinoa kwalitatief hoogwaardig voedsel is zijn er in Amerika en Canada variŽteiten ontwikkeld die minder specifieke eisen aan het klimaat stellen en ook buiten Zuid Amerika verbouwd kunnen worden.

 

Let op:

Met quinoa uit bijvoorbeeld Canada is niets aan de hand, maar helaas wordt quinoa ook geŽxporteerd door arme landen, met het vervelende gevolg dat de lokale bevolking daarna moet leven van kwalitatief veel slechter voedsel (en soms zelfs afhankelijk is van voedselhulp).

 


Verkrijgbaar: (niet algemeen - zoek in - natuurvoedingswinkels - soms in wereldwinkels)

 

Witte quinoa: Met kleine, afgeplatte, ronde ivoorkleurige zaden (net ouderwetse speldenknopjes ).

 

Zwarte quinoa: Met witte, zwarte en bruine zaden.

 


Quinoa koken:  

Quinoa neemt tijdens het koken circa 3 keer in volume toe. De kooktijd van quinoa is circa 12 minuten voor witte en circa 15 minuten voor 'zwarte' quinoa. 

 

Volg de instructies op de verpakking of:

Neem: 

1 volumedeel quinoa 

2 volume delen water, bouillon of vruchtensap (gebruik een kopje, mok o.i d.) 

of

weeg de quinoa  (richtlijn is):  

per persoon: 75 gram quinoa +  2 deciliter (= 200 gram) vloeistof

4 personen: 300 gram quinoa  + 8 deciliter (= 800 gram) vloeistof 

 

Voorbereiden:

Spoel de quinoa in een fijnmazige zeef of een zeef met een (schone) theedoek er in onder de kraan zeer goed tot er schoon water van af komt en laat de quinoa daarna uit lekken. 

 

Tip: Bij sommige verpakte quinoa is spoelen niet nodig, maar spoel in geval van twijfel altijd, de eventuele 'zeepsmaak' van achtergebleven slijpsel in de quinoa is echt vies.

 

Bereiden:

Breng de quinoa met de vloeistof aan de kook en laat de  quinoa daarna zachtjes verder gaar koken met een deksel op de pan. Proef - als de kooktijd om is - of de quinoa gaar is, kook zo nodig nog wat langer.

 

Tip:

De quinoa is gaar als de kiempjes van de korreltjes los laten, het lijkt net of er een kleine, witte 'C' om de korreltjes zit. 

 

Kook quinoa voor pap of pudding desgewenst langer (en zachter).