Haver

Haver  Avena sativa L.
haver

 haver met kaf

haverkorrels    havermout

Weetje:

De oorsprong van haver is niet bekend, maar er wordt aangenomen dat het in West Europa als ‘onkruid’ in gerst voorkwam en zich daarmee naar streken met een gematigd klimaat over de wereld verspreid heeft. 

Haver wordt nu verbouwd in Noord en West Europa, de voormalige USSR, Noord Amerika, Canada, Australië en China.


In veel vegetarische maaltijden zijn gekookte granen, zoals haver (naast peulvruchten, in plaats van aardappelen)  vaak een belangrijk onderdeel van de warme maaltijd.

Haver is altijd relatief goedkoop geweest en werd 9wordt) veel als veevoer gebruikt.

Paarden en geiten zijn er dol op en er is een oud gezegde dat daar aan herinnert: ‘Als een bok op de haverkist zitten’ (= ergens heel fel en alert op reageren).

Info:

Haver is een graansoort. De korrels, het meel en alle andere afgeleide producten van haver bevatten gluten. 

Informatie – die voor alle graansoorten geldt – en een uitleg van de gebruikte termen (blauw gekleurd in de tekst) – is te vinden bij: Graan – Algemene informatie


Algemeen verkrijgbaar:  (in de meeste supermarkten)

Havermout – wordt gemaakt door hele haverkorrels met stoom te verhitten en ze vervolgens plat te walsen. De kooktijd van havermout is ongeveer 15 minuten.


Snelkokende havermout – wordt gemaakt door gebroken haverkorrels met stoom te verhitten en ze vervolgens plat te walsen. De kooktijd van snelkokende havermout is ongeveer 5 minuten.


Havermout kent veel toepassingen – zoet in pap, gebak en koekjes (havermoutkoekjes) – maar kan ook gebruikt worden in hartige gerechten zoals soepen of bijvoorbeeld om gehakt aan te maken. Tip: Gewone havermout en snelkokende havermout kunnen, als de kooktijd het toelaat, in recepten verwisseld worden.


Instant havermout – wordt gemaakt van gebroken haverkorrels en is voorgekookt – instant havermout is vaak (maar niet altijd) verpakt in combinatie met zout, suiker of andere smaakmakers. Let op: Instant havermout kan niet zonder meer in plaats van andere havermout gebruikt worden, vooral in gebak of koekjes kan toepassing van instant havermout een klef resultaat geven.


Verkrijgbaar: (niet algemeen – zoek in – natuurvoedingswinkels, molens, speciaalzaken)

Haver (hele korrels) – wordt altijd gepeld omdat het oneetbare kaf en de korrels vergroeid zijn. Alleen de buitenste onverteerbare laag kaf wordt verwijderd, een proces waarbij de kiem en de zemel en de meeste voedingstoffen behouden blijven. Vroeger was gepelde haver altijd grof gebrokenHaver kan gekookt worden gegeten (net als rijst). 


Gebroken haver (grutten) – kan grof, middel of fijn zijn – wordt in sommige recepten ook wel Schotse haver of Iers havermeel genoemd – de kooktijd is afhankelijk van de grofte circa 20 minuten. Per volumedeel zijn circa 4 volumedelen vloeistof nodig.


Havermeel / bloem – bevat zeer weinig gluten en moet daarom – als er gist gebruikt wordt voor het rijzen van gebak of brood – altijd gebruikt worden in combinatie met een andere bloem- of meelsoort die voldoende gluten bevat.


Haver: (gepelde korrels en grof gebroken korrels)  

Haver  neemt tijdens het koken circa 3 keer in volume toe. De kooktijd is circa 50 – 60 minuten.

De kooktijd kan gehalveerd worden door de haver voor het koken 12 – 24 uur te weken.

Volg de instructies op de verpakking of:

Neem: 

1 volume deel haver en

2-1/2 volume deel water of bouillon (gebruik een kopje, mok o.i d.) 

of

weeg de haver (richtlijn voor haver als bijgerecht is):  

per persoon: 60 gram haver + 1/4 liter water (= 250 gram water)

4 personen: 250 gram haver + 1 liter water (= 1000 gram water )

of

Kook de haver in ruim water en giet het overtollige kookwater af als de haver gaar is. Door deze manier van koken gaan wel meer vitamines verloren.

Spoel de haver in een zeef onder de kraan schoon (bij sommige verpakte haver is dit niet nodig).

Breng de haver met het water aan de kook.  Laat de haver daarna zachtjes verder gaar koken met een deksel op de pan. Proef – tegen het einde van de kooktijd – of de haver gaar is, kook zo nodig nog wat langer.

Giet – als de haver gaar is – eventueel overgebleven water af en laat de haver 5 – 10 minuten uitdampen zonder deksel.

Giet – als de haver gaar is – eventueel overgebleven water af en laat de haver 5 – 10 minuten uitdampen zonder deksel.

Opmerking: De kooktijd en de benodigde hoeveelheid water kan verschillen – oud en erg droog graan heeft een langere kooktijd en meer water nodig dan graan dat net geoogst is. De opgegeven hoeveelheid water is een richtlijn en zal doorgaans aan de royale kant zijn.